دولت عمان در راستای اجرای چشمانداز 2040 و کاهش نرخ بیکاری میان شهروندان خود، مجموعهای از قوانین جدید را برای محدودیت اشتغال نیروی کار خارجی تصویب کرده است. علاوه بر برخی مشاغل که بهطور دائمی ممنوع شدهاند، برخی دیگر نیز بهصورت موقت و برای دورههای مشخص تعلیق شدهاند. از اول سپتامبر ۲۰۲۴، تعلیق ششماهه برای برخی حرفهها اجرایی شده که نشان از افزایش سیاستهای حمایت از نیروی کار عمانی دارد.
جدیدترین مشاغل ممنوعه برای خارجیها
۱. رانندگی و حملونقل
- راننده کامیون یخچالدار (حمل مواد غذایی و تجهیزات پزشکی)
- راننده تانکر آب
- راننده جرثقیل تختبر
- راننده لیفتراک
۲. گردشگری و هتلداری
- مدیر پذیرش هتل
- مشاور سفر
- راهنمای گردشگری
- سرپرست خدمات اتاق
- غریقنجات
۳. کنترل کیفیت و نظارت
- مدیر کنترل کیفیت
- مسئول کیفیت
- مهندس حفاری
- سرپرست حفاری
- مهندس اندازهگیری حفاری
۴. فنی و نگهداری
- برقکار و مکانیک عمومی
- تکنسین نگهداری کامپیوتر
- تکنسین اندازهگیری حفاری
۵. فروش و بازاریابی
- فروشنده خودروهای نو و کارکرده
- فروشنده قطعات یدکی نو و کارکرده
- متخصص بازاریابی
- نماینده فروش
۶. حملونقل و لجستیک
- سرپرست بارگیری هواپیما
- سرپرست بارگیری و تخلیه
- کارگر اتصال و تثبیت کشتیها
۷. متخصصان و سرپرستان
- تحلیلگر سیستمهای عمومی
- متخصص شبکههای اطلاعاتی
- ناظر دریایی
- کنترلکننده ترافیک کشتیها
مراحل اجرای ممنوعیتهای دائمی
| مرحله | تاریخ اجرا | مشاغل جدید ممنوعه |
|---|---|---|
| مرحله اول | ۱ سپتامبر ۲۰۲۴ | اکثر مشاغل اعلامشده ممنوع شدند. |
| مرحله دوم | ۱ ژانویه ۲۰۲۵ | تحلیلگران سیستمها، متخصصان شبکههای اطلاعاتی، ناظران دریایی، کنترلکنندگان ترافیک کشتیها |
| مرحله سوم | ۱ ژانویه ۲۰۲۶ | برنامهنویسان کامپیوتر، مهندسان کامپیوتر، اپراتورهای کامپیوتر |
| مرحله چهارم | ۱ ژانویه ۲۰۲۷ | طراحان وب، تحلیلگران عملیات |
تعلیق ششماهه برای برخی مشاغل (از ۱ سپتامبر ۲۰۲۴)
بر اساس تصمیم وزارتی شماره 452/2024، صدور مجوزهای کاری برای برخی مشاغل به مدت شش ماه متوقف شده است. هدف از این اقدام، افزایش فرصتهای شغلی برای شهروندان عمانی و کاهش اشباع نیروی کار خارجی است.
فهرست مشاغل تحت تعلیق موقت:
- کارگر ساختمانی (عمومی)
- نظافتچی ساختمان (عمومی)
- کارگر بارگیری و تخلیه
- آجرچین
- جوشکار فولاد
- خیاط لباس زنانه (عمومی)
- خیاط لباس مردانه (عمومی)
- برقکار نصب عمومی
- پیشخدمت
- نقاش
- آشپز (عمومی)
- برقکار نصب خانگی
- آرایشگر
لیست کامل ۲۰۷ شغل ممنوعه دائمی در سال ۲۰۲۴
برخی از مهمترین مشاغلی که تحت ممنوعیت شماره 235/2022 قرار دارند، عبارتند از:
مدیر اداری، مدیر/سرپرست امور کارکنان، مدیر منابع انسانی، مدیر روابط عمومی، مدیر دفتر مدیرعامل، مدیر استخدام، مدیر پیگیری، ناظر امنیت، مدیر امور دانشجویی، مدیر راهنمای شغلی، مدیر و معاون مدیران، متخصصان منابع انسانی و جذب نیرو، کتابدار، سرپرستان انبار، کتابدار، قرائتکنندگان کنتور آب و برق، مأموران فروش بلیت سفر، مأموران تحویل، نگهبانان امنیتی، رانندگان اتوبوس، رانندگان خودروهای عمومی (حملونقل)، رؤسای بخشها و اتحادیههای صنفی، متخصصان روانشناسی/اجتماعی، کارمند حقوقی، حسابداران حقوق و دستمزد، متخصصان بیمه، بیمه مجدد و بیمه ریسک، بازرس ایمنی شغلی در حوزه نفت و گاز، نویسنده روابط عمومی، کارمند رزرو گردشگری، راهنمای گردشگری، کارمند بلیتفروشی، کارمند خدمات حملونقل، بازرس عملیات پرواز، کارمند اجاره خودرو، سرپرست حملونقل، بیمه ریسک حملونقل، بیمه املاک، بیمه خودرو، بیمه کارخانجات و دلالان ترخیص گمرکی، فروشندگان در مجتمعهای تجاری، فروش سبزیجات و میوهها، خواربارفروشان، فروشندگان شیرینی، رانندگان کامیونهای یخچالی، آمبولانسها، ماشینهای آتشنشانی، تانکرهای آب، تانکرهای گاز، کامیونهای ضایعات و رانندگان همه وسایل نقلیه.
1.مدیر اداری، 2. مدیر/سرپرست امور کارکنان، 3. مدیر/سرپرست روابط عمومی، 4. مدیر/سرپرست منابع انسانی، 5. مدیر روابط و ارتباطات خارجی، 6. مدیر/سرپرست دفتر مدیرعامل، 7. مدیر/سرپرست استخدام، 8. مدیر/سرپرست پیگیری امور، 9. ناظر امنیت، 10. مدیر/سرپرست پذیرش و ثبتنام، 11. مدیر/سرپرست امور دانشجویی، 12. مدیر/سرپرست راهنمایی شغلی، 13. مدیر ایستگاه سوخت، 14. معاون مدیر، 15. مدیر آموزش و مربیگری، 16. مهندس پالایش نفت و مواد شیمیایی، 17. متخصص منابع انسانی، 18. متخصص استخدام، 19. کتابدار، 20. هماهنگکننده اجرایی، 21. ناظر قراردادهای کاری، 22. ناظر انبارها، 23. مأمور وصول بدهی، 24. مأمور تجهیزات و ابزار ساختمانی، 25. قرائتکننده کنتور آب، 26. قرائتکننده کنتور برق، 27. راهنمای گردشگری، 28. مأمور فروش بلیت سفر، 29. مأمور خدمات مسافرتی، 30. مأمور تحویل، 31. فروشنده خواربار، 32. نگهبان، 33. نگهبان امنیتی، 34. راننده اتوبوس، 35. راننده تاکسی، 36. متصدی پذیرش، 37. کارمند ترخیص گمرک، 38. کارمند بانک، 39. کارمند حسابداری/صندوقهای پسانداز و اعتبار، 40. دستیار کارمند حسابداری، 41. کارمند بیمه، 42. کارمند گمرک، 43. کارمند حسابداری مالیات، 44. اپراتور مرکز تماس، 45. پذیرشگر عمومی، 46. مربی عملیات هوانوردی، 47. ناظر ورود داده، 48. بازرس شغلی نفت و گاز، 49. سرپرست کارگاه، 50. تکنسین تحلیلگر سیستم، 51. متخصص جذب نیرو، 52. کنترلکننده اداری، 53. متخصص امور اداری، 54. متخصص برنامهریزی و توزیع منابع، 55. ناظر سیستم خدمات مشترکین، 56. متخصص بیمه ریسک، 57. بازرس عملیات پرواز، 58. سرپرست آموزش، 59. سرپرست خوابگاه، 60. رئیس بخش، 61. مسئول امور اتحادیههای صنفی، 62. معاون رئیس بخش، 63. متخصص MIS (سیستم اطلاعات مدیریت)، 64. روانشناس/متخصص اجتماعی، 65. جامعهشناس، 66. متخصص خدمات اجتماعی، 67. متخصص مراقبت اجتماعی، 68. مشاور اجتماعی، 69. کارمندان عمومی اجتماعی، 70. متخصص فعالیتهای دانشجویی، 71. کارمند حقوقی، 72. حسابدار دستمزد و حقوق، 73. متخصص بیمه (عمومی)، 74. متخصص بیمه مجدد، 75. متخصص مدیریت بازرگانی، 76. متخصص منابع انسانی، 77. متخصص پرسنل، 78. متخصص برنامهریزی و توزیع منابع، 79. متخصص مدیریت اداری، 80. ناظر اداری، 81. بازرس ایمنی شغلی و خطرات زیستمحیطی، 82. متصدی پرواز، 83. تکنسین تحقیقات اجتماعی، 84. دستیار مربی، 85. کارمند ثبت مزایده، 86. کارمند خرید، 87. صندوقدار، 88. هماهنگکننده اجرایی، 89. زمانبندی جلسات، 90. هماهنگکننده اداری، 91. سرپرست تیمهای میدانی، 92. تکنسین کاهش خسارت، 93. ناظر کتابخانه، 94. سرپرست پروندهها، 95. تکنسین منابع انسانی، 96. مأمور ارشد صدور مجوز، گواهینامه و برنامهریزی، 97. سازماندهنده قراردادهای کار، 98. سرپرست شخصی، 99. مأمور ترخیص گمرک، 100. وکیل کارمند، 101. کارمند اداری/عمومی، 102. نویسنده مکاتبات داخلی و خارجی، 103. هماهنگکننده، 104. پیگیریکننده نویسنده، 105. نویسنده پرونده، 106. ویراستار مکاتبات، 107. ورود اطلاعات، 108. واسطه معاملات، 109. شخصیت عمومی، 110. اپراتور ماشینهای تکثیر، 111. کارمند تکثیر اسناد، 112. کارمند ثبتنام امور دانشجویی، 113. کارمند ثبت املاک و مستغلات، 114. کارمند تایید اسناد، 115. کارمند کتابخانه، 116. سرپرست مرکز منابع آموزشی، 117. کارمند ممیزی داده، 118. دستیار فنی خدمات اجتماعی، 119. نویسنده فهرستبندی/دستهبندی کتابها، 120. کارمند استخدام، 121. کارمند پرسنل، 122. کارمند شیفت، 123. بازرس عملیات پرواز، 124. سرپرست ارشد کارگران، 125. انباردار، 126. کارمند دریافت کالا، 127. فروشنده، 128. وزنکش، 129. کارمند پذیرش عمومی، 130. متصدی پذیرش هتل، 131. کارمند پذیرش بیمار، 132. کارمند شکایات، 133. کارمند پذیرش خودرو، 134. کارمند سؤالات عمومی، 135. نویسنده روابط عمومی، 136. کارمند اطلاعات گردشگری، 137. کارمند تلفن، 138. کارمند تلکس، 139. کارمند ارتباطات پستی، 140. مرتبکنندههای پستی، 141. پستچی (پیک)، 142. اپراتور دستگاههای پدالی، 143. اپراتور تلگراف، 144. اپراتور مرکز تماس، 145. کارمند حسابداری عمومی، 146. دستیار، 147. کارمند محاسبه دستمزد، 148. نویسنده تولید، 149. کارمند بیمه اجتماعی، 150. کارمند باکسها، 151. صراف، 152. کارمند بررسی امضاها، 153. کارمند سهام و اوراق قرضه، 154. کارمند بودجه، 155. کارمند امور مالی، 156. نویسنده برنامهریزی تولید.
دلایل این تصمیمات
دولت عمان این سیاستها را در راستای افزایش اشتغال برای شهروندان خود و کاهش وابستگی به نیروی کار خارجی تصویب کرده است. ازجمله مهمترین دلایل این ممنوعیتها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- افزایش فرصتهای شغلی برای عمانیها: این اقدامات بخشی از برنامههای دولت برای کاهش نرخ بیکاری است.
- کاهش اشباع نیروی کار خارجی: برخی از مشاغل در عمان به دلیل حضور گسترده کارگران خارجی به اشباع رسیده بودند.
- تقویت مهارتهای نیروی کار داخلی: این سیاستها به توسعه مهارتها و افزایش بهرهوری نیروی کار عمانی کمک خواهد کرد.
با توجه به این محدودیتها، افراد متقاضی کار در عمان باید قبل از اقدام برای دریافت ویزا، از شرایط جدید آگاه شوند و در انتخاب مشاغل دقت بیشتری داشته باشند.